Własne czy narzeczonego? - nazwisko po ślubie

Tagi: ślub, formalności, ślub konkordatowy, dokumenty, USC, cywilny, koscielny, konkordatowy, obyczaje

Zgodnie z wielowiekową tradycją narzeczona po ślubie przyjmuje nazwisko męża. Jednak coraz częściej kobiety korzystają z możliwości, jakie daje w tej kwestii kodeks prawa rodzinnego i opiekuńczego, a mianowicie pozostawienia nazwiska panieńskiego lub przyjęcia dwuczłonowego.
Nadal istnieje sporo grupa kobiet, która nie wyobraża sobie pozostawienia swojego nazwiska panieńskiego i uznaje przyjęcie nazwiska przyszłego męża za oczywiste.
Natomiast panie, które zdecydują się na inny krok, stają przed bardzo delikatną, czasem wręcz honorową kwestią dla mężczyzny. Najczęstszym argumentem za pozostawieniem swojego dotychczasowego nazwiska jest przypadek, gdy kobieta wychodzi dość późno za mąż, zdążyła zrobić karierę i jej nazwisko jest rozpoznawane w branży. Często też kobiety nie chcą się rozstać ze swoim nazwiskiem, gdyż przyjęcie nazwiska męża jest powszechnie uważane jako nabycie praw do żony. Zmianę nazwiska traktują więc jako utratę własnej autonomii i tożsamości.
Kompromisem jest oczywiście wybór nazwiska dwuczłonowego. Należy jednak pamiętać, że nie wszystkie nazwiska do siebie pasują, kłopotliwe jest również połączenie dwóch bardzo długich nazwisk.

Kiedy wybieramy?
Nad wyborem nazwiska, w tym także dla dzieci, które urodzą się w trakcie trwania małżeństwa oraz dzieci, które urodziły się przed jego zawarciem, warto zastanowić się na kilka miesięcy przed planowanym ślubem.
W przypadku ślubu konkordatowego oświadczenie w sprawie nazwisk narzeczeni składają w USC podczas sporządzania zapewnienia o braku okoliczności wykluczających zawarcie małżeństwa. Najwcześniej można to zrobić na 3 miesiące przed ceremonią, a najpóźniej – na 1 miesiąc i 1 dzień przed.
Jeśli chodzi o ślub cywilny, oświadczenie to może być złożone bezpośrednio po zawarciu małżeństwa.

Do wyboru, do koloru...
Ustawodawca zasadniczo pozostawia wolny wybór przyszłym małżonkom. Każdy z narzeczonych osobno decyduje bowiem, jakie nazwisko chce nosić po ślubie. Dlatego też możliwe jest, choć rzadko spotykane, przyjęcie przez męża nazwiska żony.
Jeśli przyszli małżonkowie nie złożą oświadczenia co do nazwisk, uznaje się, iż każde z nich pozostaje przy swoim: narzeczona przy panieńskim, narzeczony przy kawalerskim.
Nie można natomiast wymienić się nazwiskami.

Polskie prawo przewiduje następujące możliwości:
    * Nazwisko męża:
Małżonkowie mogą nosić wspólne nazwisko będące dotychczasowym nazwiskiem męża.
 
    * Nazwisko żony:
Narzeczony może wybrać na swoje przyszłe nazwisko panieńskie nazwisko żony. Ta bardzo rzadka sytuacja ma miejsce głównie w przypadkach, kiedy nazwisko mężczyzny jest bardzo nieatrakcyjne lub może być uznane za obraźliwe.
      
    * Nazwisko dwuczłonowe:
Każdy z małżonków może połączyć ze swoim nazwiskiem dotychczasowe nazwisko współmałżonka. Należy jednak zwrócić uwagę, iż takie nazwisko nie może się składać z więcej niż dwóch członów.
      
    * Dotychczasowe nazwisko:
Po ślubie każdy z małżonków pozostaje przy swoim dotychczasowym nazwisku.

Nazwisko dla dzieci
Równie ważne jak wybór własnego nazwiska jest wybór nazwiska dla dzieci, które pojawią się po ślubie (bądź też pojawiły się przed jego zawarciem).
Dzieci urodzone ze związku mogą nosić nazwisko ojca lub panieńskie nazwisko matki. Jeśli nie zostaną złożone oświadczenia co do nazwisk, dzieci automatycznie przyjmują nazwisko ojca.
Sprawa jest bardziej skomplikowana w przypadku dzieci, które urodziły się przed ślubem.
Jeśli istnieje domniemanie, że ojcem dziecka jest narzeczony, rodzice mogą wybrać nazwisko ojca lub panieńskie nazwisko matki. Jeśli dziecko skończyło 13 lat, musi osobiście wyrazić zgodę na zmianę nazwiska.
Jeśli matka dziecka zawiera małżeństwo z mężczyzną, który nie jest ojcem dziecka, małżonkowie mogą zdecydować, że dziecko będzie nosiło nazwisko męża matki. Gdy dziecko skończyło 13 lat, musi wyrazić na to zgodę osobiście.
Nie ma jednak możliwości, żeby nadać dziecku nazwisko męża matki, jeśli nosi ono nazwisko swojego ojca (dziecko byłego męża matki lub mężczyzny, które je prawnie uznał).